سخی‌زاده

نشانه های وثاقت راوی (۹ جلسه)

در نه جلسه، موضوع “نشانه‌های وثاقت راوی” به طور مفصل مورد بررسی قرار خواهد گرفت. این جلسات به تحلیل ویژگی‌ها…

بیشتر بخوانید »

معرفی کتب رجالی (۱۶ جلسه)

در شانزده جلسه، موضوع “معرفی کتب رجالی” به طور کامل بررسی خواهد شد. این جلسات به معرفی و تحلیل کتب…

بیشتر بخوانید »

وثاقت جمیع مشایخ نجاشی (۷ جلسه)

در این جلسه، موضوع “وثاقت جمیع مشایخ نجاشی” در طول هفت جلسه مورد بررسی قرار خواهد گرفت. این بحث به…

بیشتر بخوانید »

قطعی الصدور بودن روایات کتب اربعه (۵ جلسه)

در پنج جلسه، موضوع “قطی الصدور بودن روایات کتب اربعه” مورد بحث قرار خواهد گرفت. این بحث به بررسی اعتبار…

بیشتر بخوانید »

جمع بندی و مقایسه تعارض قول نجاشی و شیخ

در این جلسه، جمع‌بندی و مقایسه تعارض قول نجاشی و شیخ طوسی در مورد توثیق و تضعیف راویان صورت خواهد…

بیشتر بخوانید »

مقایسه آراء رجالی شیخ و نجاشی (۲ جلسه)

در دو جلسه، مقایسه آراء رجالی شیخ طوسی و نجاشی مورد بحث قرار خواهد گرفت. این مقایسه به تحلیل تفاوت‌های…

بیشتر بخوانید »

تعارض قول نجاشی و شیخ در توثیق و تضعیف (۲ جلسه)

در دو جلسه، تعارض قول نجاشی و شیخ در توثیق و تضعیف مورد بررسی قرار خواهد گرفت. این بحث به…

بیشتر بخوانید »

اصطلاحات مربوط به کنی

در این جلسه حول اصطلاحات مربوط به “کنی” بحث خواهد شد، به ویژه واژه‌هایی که به نام‌های مستعار یا القاب…

بیشتر بخوانید »

اصطلاحات مربوط به راویان

در این جلسه حول اصطلاحات مربوط به راویان بحث خواهد شد.

بیشتر بخوانید »

اصطلاحات رایج در علم رجال

در علم رجال اصطلاحات مختلفی برای ارزیابی راویان و احادیث وجود دارد که در این جلسه بحث خواهد شد.

بیشتر بخوانید »

شرایط قبول روایت

شرایط قبول روایت به مجموعه ویژگی‌هایی اطلاق می‌شود که یک روایت باید داشته باشد تا به عنوان حدیث معتبر پذیرفته…

بیشتر بخوانید »

انواع حدیث از جهت نقل

در این جلسه، در خصوص انواع حدیث از جهت نقل بحث می‌شود، به این معنا که نحوه انتقال حدیث و…

بیشتر بخوانید »

تقسیم بندی احادیث

احادیث به طور کلی به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند: احادیث صحیح، که از نظر سند و متن معتبر هستند،…

بیشتر بخوانید »

تعارض بین توثیق و تضعیف

تعارض بین توثیق و تضعیف زمانی رخ می‌دهد که در مورد یک راوی نظرات مختلفی وجود داشته باشد، به‌طوری‌که برخی…

بیشتر بخوانید »

مبانی تضعیف راویان (۲ جلسه)

مبانی تضعیف راویان به بررسی دلایل و عواملی می‌پردازد که باعث کاهش اعتبار یک راوی می‌شود، مانند دروغ‌گویی، اشتباهات مکرر…

بیشتر بخوانید »

مبانی توثیق روات – توثیقات عام (۴ جلسه)

مبانی توثیق روات به بررسی معیارهایی می‌پردازد که بر اساس آن، راویان حدیث برای پذیرش و اعتبارسنجی شناخته می‌شوند. در…

بیشتر بخوانید »

تعریف طبقات روات

طبقات روات به دسته‌بندی راویان حدیث بر اساس زمان و ویژگی‌های علمی و اخلاقی آنها اطلاق می‌شود. این تقسیم‌بندی کمک…

بیشتر بخوانید »

ضرورت فراگیری علم رجال

فراگیری علم رجال برای حفظ صحت و اعتبار روایات دینی ضروری است، زیرا این علم به شناسایی ویژگی‌های راویان و…

بیشتر بخوانید »

اهمیت علم رجال

علم رجال یکی از علوم اسلامی است که به بررسی شخصیت‌ها، شرایط، و صحت یا سقم نقل‌ها و روایات به…

بیشتر بخوانید »

فایده علم رجال و دفع اشکالات آن

در این جلسه، “فایده علم رجال و دفع اشکالات آن” مورد بررسی قرار خواهد گرفت. این بحث به تبیین اهمیت…

بیشتر بخوانید »

درس ۱۱۰: تحقق وضع تعیینی درفرض استعمال لفظ

دنباله عدم صحت السلب و اطّراد گفته بودند: صحه السلب علامت مجاز است و عدم صحه السلب یا صحه الحمل،…

بیشتر بخوانید »

درس ۱۰۹: تعارض بین معنای حقیقی و معنای مجازی

عدم صحت سلب یا صحت حمل علامت ام لا؟ دو علامت دیگر صحت حمل و عدم صحت سلب است. عرض…

بیشتر بخوانید »

درس ۱۰۸: علامات حقیقت و مجاز (اطراد)

علامات الحقیقه والمجاز ـ تبادر در کتب قدماء معروف بود علائمى را براى حقیقت و مجاز ذکر می‌کردند. کانّ این‌ها…

بیشتر بخوانید »

درس ۱۰۷: علامات حقیقت و مجاز (عدم صحت سلب)

کلام در این جهت بود که اراده آیا شرط الوضع هست یا نه؟ عرض می‌کنیم حقّ این است که قصد…

بیشتر بخوانید »

درس ۱۰۶: علامات حقیقت و مجاز (تبادر)

آیا اراده معنى در معانى الفاظ اخذ شده؟ مرحوم آخوند متعرض می‌شود در اینکه اراده المعنى مأخوذ است در معانى…

بیشتر بخوانید »

درس ۱۰۵: کلام در باره مشروط بودن وضع به اراده و مختار استاد در این بحث

در موارد اطلاق اللفظ و اراده‌ اللفظ مقصود خود لفظ است. کلام این است که خود لفظ فی نفسه قابل…

بیشتر بخوانید »

درس ۱۰۴: اخذ یا عدم اخذ اراده ی معنا در معانی الفاظ

مرحوم آخوند می‌فرماید: آن جاهایی که لفظ گفته می‌شود و اراده نوع می‌شود یا اراده صنف یا اراده شخص، ‌همه‌اش…

بیشتر بخوانید »

درس ۱۰۳: نقد استاد نسبت به مختار مرحوم آخوند خراسانی در مورد اتحاد موارد اراده‌ی صنف و شخص و نوع از یک لفظ و نامگذاری آن به استعمال

هر لفظی را شما در معنای خودش استعمال کنید، یعنی لفظ را در معنای موضوع‌له‌اش استعمال کردید هنگامی که لافظ…

بیشتر بخوانید »

درس ۱۰۲: نظر مرحوم آخوند خراسانی در باره اتحاد موارد اراده‌ی صنف و شخص و نوع از یک لفظ

ممکن است علیت شیئی نسبت به شیء آخر معلول بشود، او را نمی‌گوییم. متضایفین یعنی آن دو شیء با همدیگر…

بیشتر بخوانید »

درس ۱۰۱: بحث در باره معنای دلالت لفظی و عدم تضایف بین دال و مدلول

اینجا یک کلامی هست. و آن کلام این است که فرموده‌اند اگر بنا بوده باشد وضع به معنا تعهد بوده…

بیشتر بخوانید »

درس ۱۰۰: عدم تحقق فعل اختیاری بدون قصد و اراده

کلام این است که این‌گونه استعمال احتیاج به وضع دارد یعنی به ترخیص دارد یا نه؟ معنا دارد این بحث.…

بیشتر بخوانید »

درس ۹۹: کفایت تغایر اعتباری بین دال و مدلول

ولکن شما می‌دانید هیچکدام از این دو امرین تمام نیست. اما اینکه ما لفظ را همیشه در موضوع‌له استعمال می‌کنیم،…

بیشتر بخوانید »

درس ۹۸: حسن طبعی استعمال لفظ در معنای مجازی

آیا مجازات احتیاج دارد به وضع وضعا شخصیا او نوعیا، این بحث موقوف است به ثبوت امرینی که هیچکدام از…

بیشتر بخوانید »

درس ۹۷: نظر استاد در باره حقیقت وضع در مجازات

وضع در مجازات صاحب الکفایه قدس الله سره متعرض می‌شود بر اینکه صحه استعمال اللفظ فی المعنی المجازی آیا این…

بیشتر بخوانید »

درس ۹۶: بحث در باره احتیاج مجازات در وضع شخصی یا نوعی

کلام در اسماء الاشاره بود. مرحوم آخوند ملتزم شد، لفظ هذا وضع شده است بر عنوان مفرد مذکر و لکن…

بیشتر بخوانید »

درس ۹۵: بررسی وضع در معنای مجازی

بیشتر بخوانید »

درس ۹۴: حقیقت وضع در اسماء اشاره

 [سؤال: … جواب:] بله؟ … قهرا ضیق می‌آورد سیدنا. … همین را می‌گویم. بگذارید بگویم جایش آمد: ما این را…

بیشتر بخوانید »

درس ۹۳: عدم فرق بین موضوع له و مستعمل فیه معنای اسمی و حرفی

بعض از جمل هست که هیئت آنها وضع بر إخبار شده است، یعنی احضار صورت در جایی که غرض متکلم…

بیشتر بخوانید »

درس ۹۲: قصد حکایت، مقوم معنای اخباری

اینکه می‌گوید یعید صلاته، از امام (علیه السلام) سؤال می‌کند من صلی بغیر طهور، امام علیه السلام می‌فرماید یعید صلاته،…

بیشتر بخوانید »

درس ۹۱: مشروط بودن قصد تحقق عناوین به ابرزار متکلم

بحث در مورد تفاوت معنای جمله خبریه وانشائیه بود. آیا در موارد عنوان اذن، عنوان استفهام، عنوان ترجی، عنوان نداء…

بیشتر بخوانید »

درس ۹۰:

ملخص ما ذکرنا در فرق ما بین الإخبار و الانشاء این شد که هر گاه متکلم ابراز بکند صورت حصولی…

بیشتر بخوانید »

درس ۸۹: معنای بعت در فرض اراده انشاء

در بعتُ انشائی، من ملکیت را اعتبار می‌کنم، ملکیت مالم بر طرف، در مقابل ثمن آن شخص. وقتی می‌گویم: ملّکتُک…

بیشتر بخوانید »

درس ۸۸: فرق بین رضا و اذن در ذیل مبحث تفاوت جمله خبریه و انشائیه

فرق ما بین رضا و اذن این است که رضا امر واقعی است. بدان جهت شما اگر در مال کسی…

بیشتر بخوانید »

درس ۸۷: تفاوت ماهوی حقیقت انشاء و حقیقت اخبار

حقیقت انشاء با حقیقت إخبار این است: ‌در موارد الإخبار قصد الحکایه‌ عن ثبوت الشیء بود و لکن در موارد…

بیشتر بخوانید »

درس ۸۶: بحث در باره مستعمل فیه جمله ی خبریه

کلام در مستعمل فیه جمله خبریه است، جمله‌ای را که شخص می‌گوید و می‌خواهد به ذهن شما صورت آن را…

بیشتر بخوانید »

درس ۸۵: مراد از تصدیق در جمله ی خبریه

وقتی که زید مات گفته می‌شود آن صورتی به ذهن می‌آید آن صورت خودش ذاتاً به واسطه او علم پیدا…

بیشتر بخوانید »

درس ۸۴: بررسی قوالب معانی بودن الفاظ

کلام در فرق مابین مدلول جمله خبریه و انشائیه چیست؟ و میزانها چیست؟ موضوع‌له هیئت جمله خبریه آن نسبت خارجیه…

بیشتر بخوانید »

درس ۸۳: قصد الحکایه ملاک خبریت در نظر مرحوم کمپانی

یک وقت متکلم قصد حکایت می‌کند و لفظ را می‌گوید، در این صورت یک وقت آن حکایت واقع دارد، محکی…

بیشتر بخوانید »

درس ۸۲: حقیقت مدلول جمله ی خبریه

مدعای اول مرحوم کمپانی این است، که مدعای اول چرا معنای جمله خبری ثبوت شیء لشیء نباشد؟ ایشان در ما‌نحن‌فیه…

بیشتر بخوانید »

درس ۸۱: ایجادی بودن معنای انشاء و حکایی بودن معنای اخبار

یک جمله را به مناسبت ذکر کنیم حروف با هیئات هچ فرقی در وضع ندارند. چگونه حروف وضع شده بود…

بیشتر بخوانید »

درس ۸۰: نقد استاد نسبت به مختار مرحوم کمپانی در تفاوت جمله خبریه و جمله انشائیه

مرحوم صاحب کفایه فرمودند: محقّق انشاء، قصد التحقق است و محقق إخبار، قصد الحکایه است، و این قصد التحقق و…

بیشتر بخوانید »

درس ۷۹: تفاوت جمله خبریه و انشائیه از نظر مرحوم کمپانی

در بعث اعتباری مولا که بعث را موجود می‌کند غرضش آن فعل عبد است به او گفته است اضرب زیدا.…

بیشتر بخوانید »

درس ۷۸: عدم دخل قصد الحکایه و قصد الانشاء در موضوع له و مستعمل فیه در نظر استاد

کسی که اضرب زیدا را می‌گوید و استعمال می‌کند این را در مقام إخبار، فرض بفرمایید کسی از من پرسید،…

بیشتر بخوانید »

درس ۷۷: نظر مرحوم آخوند در تفاوت بین جمله خبری و انشایی

ولکن در آن قسم ثانی که می‌گویم اطلب منک ضرب زید، اخبارا، و إضربْ زیدا انشاءً، این دو تا مستعمل‌فیه…

بیشتر بخوانید »

درس ۷۶: اقسام سه گانه متصور از جمله ی خبریه

کلامی که صاحب کفایه می‌گوید که در اطلب منک الضرب، و اضرب، که اینها دو تا (جمله خبریه و انشائیه)…

بیشتر بخوانید »

درس ۷۵: معنای اختلاف اخبار و انشاء در شرط الوضع

صاحب کفایه فرمود: این موجوداتی که در خارج موجود می‌شوند اینها صوری در نفس دارند و مراد را خدمتتان بیان…

بیشتر بخوانید »

درس۷۴: فرق اخبار و انشاء در جمله ی خبری و جمله انشائیه

کلامی که مرحوم نائینی در معانی حروف (حروف در کلام ربط ایجاد می‌کند) گفت، آن کلام‌شان محتمل است عین ما…

بیشتر بخوانید »

درس ۷۳: نقش مدخول حروف در اتصاف آن به جزئیت و کلیت و انواع خصوصیات

از ماذکرنا معلوم شود (فی) وضع شده که دلالت کند، که مدخولش متصف است به مکانیت فعلیه، مسجد به تنهایی…

بیشتر بخوانید »

درس ۷۲: عدم استقلال معنای حروف

وقتی که می‌گوییم: ضرب زیدٌ، زیدٌ با این اعراب دلالت می‌کند که زننده اوست. این خصوصیت را آن رفع داد…

بیشتر بخوانید »

درس ۷۱: متدلی به غیر بودن معنای حروف و تفاوت آن با معنای اسمی

در جایی که مدخول حروف کلی شد مثل داخل شدن فی بر مسجد، الصلاه فی المسجد خیرٌ، قهرا مسجد مظروف…

بیشتر بخوانید »

درس ۷۰: مختار استاد در مورد کلی و جزئی بودن معنای حروف و تبعیت آن از مدخول

معنای حرف متدلی به معنای اسمی است. یعنی حرف خصوصیت را به معنای اسمی می‌دهد. بدان جهت اگر سرت من…

بیشتر بخوانید »

درس ۶۹: معنای حرفی در ضمن مثال زید فی الدار

بحث در مورد مثل جمله، زید فی الدار، بود. این فی با آمدن چه کرد؟ این (فی) به معنای لفظ…

بیشتر بخوانید »

درس ۶۸: توضیح معنای حکایتی بودن حروف

با نظر به اعراب کلمات مثلاً کلمه‌ای که فاعل است، اینکه رفع نشانه فاعل است، یعنی چه؟ این رفع به…

بیشتر بخوانید »

درس ۶۷: حقیقت معنای حرفی از نظر استاد

این قائل سوم اینگونه می‌گفت که: حروف وضع شده است که معانی اسماء (که ذاتا شمول دارند اینها را اگر…

بیشتر بخوانید »

درس ۶۶: تبین مستعمل فیه حروف

بعد از نقل قول مرحوم نائینی(ره) سؤال می‌کنم: جناب مرحوم نائینی(ره) شما که می‌گویید حروف ربط را ایجاد می‌کنند ما…

بیشتر بخوانید »

درس ۶۵: خطوری بودن معانی اسماء و ایجادی بودن معانی حروف

آنجا که حروف نسبی باشد مثل آنجا که می‌گوید زید فی الدار، آنجا حرف فی ربط ظرفیتی ایجاد می‌کند. بیان…

بیشتر بخوانید »

درس ۶۴: تبیین و توضیح استاد نسبت به مختار مرحوم نائینی در مورد حقیقت معنای اسمی و حرفی

در ادامه بحث وضع در حروف و اسماء مرحوم میرزا(ره) می‌فرماید: مرحوم نائینی(ره) کلامش به اینجا رسید که: اگر زید…

بیشتر بخوانید »

درس ۶۳: نظر مرحوم نائینی در باره اختلاف معانی اسمی و حرفی

مرحوم نائینی در مقام یک تحقیقی دارد که این تحقیق مشهور از ایشان است. این تحقیق ایشان ما را به…

بیشتر بخوانید »

درس ۶۲: لوازم قول به وجود رابطی بودن حروف

هنگامی که می‌گویید: الوجود للانسان، ممکن است شما یک وجود رابط عقلی در نظر بگیرید که لام از او حکایت…

بیشتر بخوانید »

درس ۶۱: تفسیر حروف به وجود رابط در کلام مرحوم کمپانی و نقد استاد نسبت به آن

آیا این را می‌شود قبول کرد از مرحوم کمپانی(ره)؟ اولا ما در خارج یک وجود رابطی داریم قطع نظر از…

بیشتر بخوانید »

درس ۶۰: نظر مرحوم کمپانی راجع به حقیقت وضع در حروف

در خصوص اختلاف بین حروف و اسماء مثل کلمه ابتداء و حرف (مِنْ) مرحوم کمپانی(ره) می‌فرماید: معنای (مِن) وجود خارجی…

بیشتر بخوانید »

درس ۵۹: بحث در باره عدم صحت استعمال لفظ من بجای ابتدا و بالعکس

حالا که من را به جای لفظ ابتداء نمی‌توان گذاشت گفتیم چون وضع ندارد، لکن اگر این کار را کردیم…

بیشتر بخوانید »

درس ۵۸: نظر مرحوم آخوند خراسانی در مورد کلی طبیعی بودن معنای حروف

چون آخوند(ره) از حرفهایی که قبلاً زد می‌خواهد بگوید: معنای حروف جزئی خارجی نیستند در مقابل ذهن. جزئی ذهنی هم…

بیشتر بخوانید »

درس ۵۷: اشکالات مرحوم آخوند خرسانی نسبت به جزئی ذهنی بودن موضوع له حروف

مرحوم آخوند(ره) می‌فرماید: اگر این را شما بگویید موضوع‌له حروف است که جزئی عقلی می‌شود، جزئی ذهنی می‌شود سه اشکال…

بیشتر بخوانید »

درس ۵۶: نظر مرحوم آخوند خراسانی در مورد وضع در حروف

کلام در فرمایش صاحب الکفایه بود که ایشان فرموده‌اند: اینکه در السنه معروف است که وضع در حروف عام و…

بیشتر بخوانید »

درس ۵۵: حقیقت وضع در حروف

ذات ملحوظ، تاره استقلالا لفظ او را لحاظ می‌کند، و اخری او را نظیر عَرَضَ خارجی لحاظ می‌کند. چگونه عَرَضَ…

بیشتر بخوانید »

درس ۵۴- نظر مرحوم کمپانی در مورد قسم چهارم وضع و اشکال استاد نسبت به آن

و من هنا معلوم شد کلامی را که مرحوم کمپانی در مقام فرموده است آن کلام علیل است. ایشان فرموده:…

بیشتر بخوانید »

درس ۵۳ – حقیقت وضع در اعلام شخصیه

در اعلام شخصیه وقتی که لفظ گفته شد، در حقیقت با نطق لفظ صورت را، شما لحاظ کرده‌اید، و لی…

بیشتر بخوانید »

درس ۵۲ – مختار مرحوم فشارکی در قسم وضع خاص، موضوع له عام و اشکال استاد نسبت به آن

هنگامی که شما می‌گویید: الانسان نوع، معنای لفظ الانسان بما هو در مقابل معنای لفظ بقر و غنم لحاظ شده…

بیشتر بخوانید »

درس ۵۱ – اشکال نسبت به وضع عام، موضوع له خاص

یک اشکال به ذهن می‌آید که چگونه در وضع عام موضوع له خاص این کلی را، مرآه برای افراد قرار…

بیشتر بخوانید »

درس ۵۰ – بحث در باره امتناع وضع خاص، موضوع له عام

صاحب کفایه(ره) در کفایه خواست است این شبهه را از بین بر دارد که وضع قسم رابع ندارد، (وضع خاص…

بیشتر بخوانید »

درس ۴۹ – اقسام وضع

گفتیم: حقیقت وضع، جعل اللفظ علامتاً للمعنی ومعنی اگر کلی شد، معنی را به دو نحو می‌توان لحاظ کرد: ۱-…

بیشتر بخوانید »

درس ۴۸ – تعیین، مقوم معنای وضع

تارهً تعیین حاصل می‌شود به فعل، تعیین به فعل کی حاصل می‌شود؟ اگر یک جایی مستعمل که لفظ را استعمال…

بیشتر بخوانید »

درس ۴۷ – تکمله نقد استاد نسبت به مختار مرحوم محقق نهاوندی در باره تعریف وضع به تعهد

اشکال عمده بر نظر مرحوم نهاوندی(ره) این است که‌ اگر الفاظ موضوع بودند و قرار داده شده بودند در مقابل…

بیشتر بخوانید »

درس ۴۶ – نقد استاد نسبت به مختار مرحوم نهاوندی در باره تعریف وضع به تعهد

کلام مرحوم نهاوندی را توضیح می‌دادیم که وضع بنابر آنچه نقل شد تعهد می‌شود تا مادامی که این قراری که…

بیشتر بخوانید »

درس ۴۵ – نظر مرحوم نهاوندی در باره حقیقت وضع

طبق نظر مرحوم نهاوندی می‌دانید که واضع که وضع می‌کند، خود متعهد می‌شود برای خودش که هر وقت استعمال کرد…

بیشتر بخوانید »

درس ۴۴ – تکمله نقد استاد نسبت به نظریه عینیت لفظ با معنا در نظر مختار مرحوم ایروانی

مرحوم ایروانی(ره) فرمود: حقیقه الوضع عینیت یعنی لفظ را عین معنا قرار دادن است. لکن وجدان شاهد است اینگونه نیست.…

بیشتر بخوانید »

درس ۴۳ – کلام فاضل ایروانی در باره حقیقت وضع و نقد استاد نسبت به آن

در اینجا اشاره می‌شود به کلام مرحوم ایروانی معروف به فاضل ایروانی صاحب کتاب اصول فقه. (خدا رحمتش ایروانی، ایشان…

بیشتر بخوانید »

درس ۴۲ – بحث در باره حقیقی بودن یا اعتباری بودن وضع

از جلسه قبل حاصل کلام کمپانی این شد، که اضافه مابین لفظ و معنی حقیقی نیست و حاصل است ما…

بیشتر بخوانید »

درس ۴۱ – نظر مرحوم کمپانی در باره تعریف معنای وضع

محصل کلام مرحوم کمپانی این است که این ارتباط لیس بحقیقه الوضع، بلکه این ارتباط لازمه وضع است، وضع ما…

بیشتر بخوانید »

درس ۴۰ – مراد از نحوه اختصاص در تعریف وضع به نحو اختصاص الفظ بالمعنی

استاد ابتدا فرمودند اگر وضع به استعمال بود و نحو مجاز معین قرینه نصب کرد بعد علاقه را لحاظ کرد…

بیشتر بخوانید »

درس ۳۹ – حقیقت وضع تعیینی و تعینی

مرحوم آ‌خوند در باب حقیقه الشرعیه مقدمه‌ای ذکر کرده است، گفته است: وضع تعیینی تاره‌ به انشاء لفظی می‌شود، که…

بیشتر بخوانید »

درس ۳۸ – نظر مرحوم آخوند در باره معنای وضع

بیان شد که قواعد فقهی تطبیق است، یعنی وجوب نفسی است. به خلاف مسائل اصولیه، قد ذکرنا در مسائل اصولیه…

بیشتر بخوانید »

درس ۳۷ – بحث در باره قاعده فقهی یا اصولی بودن لا ضرر

ملخص ما ذکرنا این است که: آن قواعدی که با آنها استنباط حکم شرعی فرعی کلی می‌شود و آن قواعد…

بیشتر بخوانید »

درس ۳۶ – دلیل تذییل مبحث هل الامر بالشی یقتضی النهی عن ضده ام لا در ذیل مسائل علم اصول

ما اگر بخواهیم از این نتیجه بگیریم که صلاه با وجود نجاست در سجده باطل است، یعنی آنجا که امر…

بیشتر بخوانید »

درس ۳۵ – بحث در مورد لابدیت عقلی یا شرعی مقدمه واجب و علت دخودل آن در ذیل مسائل علم اصول

اینکه هر مقدمه‌ای لابدیت عقلیه را دارد، جای کلام و نقاش نیست. ما که در مقدمه واجب بحث می‌کنیم، آیا…

بیشتر بخوانید »

درس ۳۴ – استنتاج حکم کلی شرعی فرعی از یک مسئله واحد، ملاک اصولی بودن یک مسئله

فرمودند که برای رسیدن به حکم شرعی فرعی ما آن کبری اصولی را در قیاس قرار می‌دهیم و صغری آن…

بیشتر بخوانید »

درس ۳۳ – علت دخول بحث عمل به عام قبل از فحص از خاص در ذیل مباحث علم اصول

و ثانیا کی گفت مسأله اصولیه باید مسأله خلافی باشد و متسالم علیه نبوده باشد؟ ما عده‌ای از مسائل علم…

بیشتر بخوانید »

درس ۳۲ – نظر استاد در مورد دخول حجیت ظواهر در ذیل مباحث علم اصول

کلام در مقالی بود که آن مقال در فرق ما بین مسائل اصولیه و غیر مسائل علم الاصول بیان شده…

بیشتر بخوانید »

درس ۳۱ – علت دخول حجیت ظواهر در ذیل مباحث علم اصول

اگر بخواهید سایر مسائل علم اصول داخل در علم اصول شوند، اگر قائل شوید که: به مسئله اصولیه یک مسئله…

بیشتر بخوانید »

درس ۳۰ – علت دخول مبحث ادوات عموم در علم اصول

از این معلوم می‌شود که در مقدمه گفتن ملاک نیست. و لو مثل این مباحث را در ضمن مسائل علم…

بیشتر بخوانید »

درس ۲۹ – ملاک در اصولی بودن یا نبودن مسائل

در مسأله اصولیه به عرض رسید که باید قاعده اصولی از او حکم شرعی فرعی کلی استنباط بشود. و مراد…

بیشتر بخوانید »

درس ۲۸ – نظر مرحوم نائنی در فرق بین قواعد اصولیه و قواعد فقهیه

مرحوم نائینی در خصوص فرق ما بین قواعد اصولیه و قواعد فقهیه یک ملاک ذکر می‌کند. فرموده قواعد اصولیه آن…

بیشتر بخوانید »

درس ۲۷ – تعریف استنباط از نظر مصوبه و مخطئه

مرحوم آخوند در بحث اصول عملیه در کفایه (بحث می‌کند اصول عملیه از مباحث اصول است) می‌گوید مثل قاعده حلیت…

بیشتر بخوانید »

درس ۲۶ – مسئله اصولی بودن حجیت خبر عادل

قواعد اصولیه قسم ثانی حکم طریقی و از آنها نتیجه گرفتیم آن نتیجه قیاس را نتیجه می‌دهد، که این طریق…

بیشتر بخوانید »

درس ۲۵ – اقسام قواعد اصولیه

از فرق بین قواعد فقهی و اصولی که نتیجه آنها حکم کلی است این است که مسائل اصولیه مستنبط منه…

بیشتر بخوانید »

درس ۲۴ – فرق بین قواعد فقهیه و قواعد اصولیه

کلام در فرق ما بین قواعد الفقهیه‌ و قواعد الاصولیه بود. وقتی که معلوم شد فرق ما بین قاعده فقهیه…

بیشتر بخوانید »

درس ۲۳-

و قسم دوم از قواعد فقهیه را متعرض می‌شویم: قسم ثانی از قواعد فقهیه این هستند که تحت موضوع آن…

بیشتر بخوانید »

درس ۲۲ – دخول مباحث حجج و امارات در علم اصول در فرض تعریف استنباط به عالم شدن نسبت به احکام شرعی

بناء بر اینکه بگوییم که معنای استنباط، علم است، یعنی مراد از استنباط احکام شرعیه، عالم شدن به احکام شرعیه…

بیشتر بخوانید »

درس ۲۱ – معنای استنباط در علم اصول

اشکال این می‌شود که یا مرحوم آخوند! بناء بر این مسلک شما اگر گفتیم خبر العدل حجهٌ حکم شرعی استنباط…

بیشتر بخوانید »

درس ۲۰ – نظر مرحوم کمپانی در مورد تعریف علم اصول از دیدگاه صاحب کفایه

مرحوم کمپانی، فرموده برگشت صناعه یعرف بها او التی ینتهی الیها فی مقام العمل یا برگشتش به یک چیز است…

بیشتر بخوانید »

درس ۱۹ – مراد از قواعد در تعریف صاحب کفایه از علم اصول

مرحوم آخوند(ره) فرمود: اولی این است که علم اصول را اینگونه معنی کنیم: صناعه ‌یعرف بها القواعد مراد از قواعد…

بیشتر بخوانید »

درس ۱۸ – نظر صاحب کفایه در مورد موضوع علم اصول و نظر استاد نسبت به آن

مرحوم آخوند این قول را قبول نداشت که موضوع علم اصول ادله اربعه است، و می‌فرماید:موضوع علم اصول ادله اربعه…

بیشتر بخوانید »

درس ۱۷ – نظر استاد راجع به برگشت حاکی از سنت به خود سنت

استاد می‌فرماید: خبر واحد می‌تواند از عوارض سنت باشد، بدین صورت که وقتی خبر واحد را زراره می‌گوید: انگار خود…

بیشتر بخوانید »

درس ۱۶ – بازگشت حجیت خبر واحد به عوارض سنت

اگر ظاهر کلام گفت عصیر عنبی حرام است. او منجز می‌شود اگر خورد مستحق عقوبت می‌شود بر مخالفت تکلیف واقعی.…

بیشتر بخوانید »

درس ۱۵ – اثبات سنت بواسطه خبر واحد

مرحوم آخوند فرمود: اگر مراد از ثبوت، ثبوت تعبدی بشود، ثبوت تعبدی و لو بحث از عوارض است، و لکن…

بیشتر بخوانید »

درس ۱۴ – نظر میرزای قمی و صاحب فصول در باره موضوع علم اصول و اشکال به آن

این را این‌گونه رد می‌‌کند. می‌گوید اگر مراد از ثبوت ثبوت تعبدی باشد که السنه ‌تثبت بالخبر الواحد ثبوت تعبدی…

بیشتر بخوانید »

درس ۱۳ – نظر صاحب فصول در باره موضوع علم اصول

مرحوم آخوند رد می‌کند آنهایی را که قائل هستند موضوع علم اصول ادله اربعه است. می‌گوید و آن‌هایی هم که…

بیشتر بخوانید »

درس ۱۲ – اشکال استاد به مرحوم بروجردی در باره جامع بین محمولات

جناب مرحوم بروجردی اعلی الله مقامک بحث در مورد موضوع علم بود. فرمودید: آن جامع بین محمولات است. اگر مرادتان…

بیشتر بخوانید »

درس ۱۱ – نظر مرحوم بروجردی در باره تمایز علوم در رد تعریف صاحب کفایه

مرحوم سید بروجردی; که قائل بود غرض جامع بین محمولات است، یعنی بر مسائل علم اثری مترتب است که با…

بیشتر بخوانید »

درس ۱۰ – تفاوت بین غرض مشیر و غرض عنوانی در تعریف صاحب کفایه

استاد می‌فرماید مرحوم آخوند شما فرمودید: این در مطلب با هم تهافت دارد. بعد شما فرمودید: وقتی که شخص می‌خواهد…

بیشتر بخوانید »

درس ۹ – عدم دخل خصوص عرض ذاتی در موضوع هر علمی

پس علی هذا این دو مطلبی که شما فرمودید که تمایز علوم به اغراض است و اغراض یعنی پیش مدون…

بیشتر بخوانید »

درس ۸ – اشکال استاد نسبت به تعریف صاحب کفایه از موضوع علم اصول و استلزام تنافی در کلام صاحب کفایه

سؤال از کلام آخوند است که فرمودند: موضوع کل هو الذی نبحث عن عوارضه الذاتیه، در صورتی می‌گوید غرض از…

بیشتر بخوانید »

درس ۷ – انطباق جامع عنوانی بر مصادیق متعدد در تعریف صاحب کفایه

عرض کردیم بر هر مسأله‌ای از مسائل العلم ثمره خاصه‌ای و غرض خاصی مترتب است که آن ثمره خاصه و…

بیشتر بخوانید »

درس ۶ – فرق بین جامع ذاتی و جامع عنوانی

نسبت به مسائل هر علمی هر مسئله‌ای یک غرضی دارد که مسئله فاعل مرفوع غرضش غیر از مفعول منصوب است،…

بیشتر بخوانید »

درس ۵ – مراد از تداخل مسائل دو علم

گفتیم که از تدوین هر علمی یک غرض وجود دارد، غرض از علم نحو حفظ لسان عن الخطاء و غرض…

بیشتر بخوانید »

درس ۴ – غرض از تدوین، عامل تمایز در علوم

مسائل العلم یک محمولات دارد یک موضوعات، و چیز دیگر ندارد. بله یک جامع دارند ولکن اینها ما بالعرض هستند.…

بیشتر بخوانید »

درس ۳ – اشکال استاد نسبت به تعریف مشهور از موضوع علم اصول

این‌گونه که مشهور تقسیم کرده‌اند لازمه‌اش این است که مسائل علومی که در کتب علوم مدون است، اشکال این است…

بیشتر بخوانید »

درس ۲ – مراد از واسطه ی در عروض

ایشان با این جمله خواسته است شبهه‌ای را که در مقام است و آن شبهه در اکثر کلمات عنوان شده…

بیشتر بخوانید »

جلسه ۱: موضوع علوم

دأب قوم بر این بوده است کتابی را که در علمی ‌تألیف می‌کرده‌اند برای آن کتاب یک مقدمه‌ای ذکر می‌کردند.…

بیشتر بخوانید »